Toàn quốc Bản dịch bài thơ "Nam quốc sơn hà" có phải "mới"?

Thảo luận trong 'Tin Tức 24h Qua' bắt đầu bởi maingoc4000, 28/9/16.

  1. maingoc4000

    maingoc4000 Member

    Tham gia ngày:
    15/8/16
    Bài viết:
    44
    Điểm thành tích:
    6
    Giới tính:
    Nữ
    Keywords : tiếng anh giao tiếp
    - Bài thơ "Nam quốc sơn hà" ("Sông núi nước Nam") với các câu thơ quen thuộc, nay đã được dịch khác đi và in trong SGK Ngữ văn lớp 7 tập 1 khiến nhiều phụ huynh giận dữ.
    "Nam quốc sơn hà" có 35 dị bản, không phải của Lý Thường Kiệt
    lo ngại bản dịch "Sông núi nước Nam" trong SGK

    Tựu trung lại, những ý kiến phẩn bộ nghiêng về số ít luồng nhận định:
    - Đây là bản dịch mới.
    - Bản dịch mới không hay bằng bản dịch cũ.
    - Kéo theo là các than vãn, hoài nghi, chê trách... ngày dần đi xa về “cải cách”, “đổi mới” trong đào tạo...
    [​IMG]
    Bản dịch trong thơ văn lý trần tập 1, ncb khxh, hn 1977, trang 322​
    Bản dịch có mới?
    sự thực bản dịch này đã ra đời cách đây đã khá lâu (nhà thơ Nam Trân mất năm 1967), và chí ít là ngót 40 năm, như xuất xứ trích dẫn cuối bài dịch thơ trong SGK đã ghi rõ: “Theo Lê Thước – Nam Trân dịch, trong Thơ văn Lí Trần, tập I, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1977”.
    Cũng không phải bản dịch thơ này mới được thêm vào sách giáo khoa Ngữ văn 7 trở lại đây, mà nó đã có mặt trong sách giáo khoa ngay từ lần xuất bản tiền đề (năm 2003), cách đây cũng đã 12 năm rồi. Từ đó đến bây giờ, những thế hệ thầy trò lớp 7 đều giảng dạy và học theo văn bản này, nhưng không thấy có sáng kiến phản hồi gì, không hiểu vì sao đến tận bữa nay dư luận mới rộ lên về vấn đề này.
    Như vậy bản dịch thơ trên chẳng phải mới được dịch, cũng chẳng phải mới được đưa vào sách giáo khoa.
    Bản dịch mới không hay bằng bản dịch cũ
    Người viết bài này cũng như nhiều bạn đọc thuộc thế hệ 6X của thế kỷ trước, thuộc nằm lòng bản dịch thơ cũ, thấy âm hưởng của nó không những gần gũi, ngôn từ dễ nhớ, mà Ngoài ra âm vần cũng xuôi tai, thuận miệng hơn bản dịch mới.
    Thế nhưng độ sát thực luôn phải thừa nhận bản dịch mới dịch gần sát với nguyên tác hơn là bản dịch cũ.
    Hãy thử so sánh, từ câu nguyên văn phiên âm: “Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư” (dịch nghĩa: Chúng mày sẽ xem sự thất bại (mà chúng mày) phải nhận lấy) mà dịch thơ thành:
    Chúng bay mãi bị đánh tơi bời (1)
    và: Chúng mày nhất định phải tan vỡ (2)
    sẽ minh bạch câu thơ dịch (2) ở trên sát thực với nguyên văn hơn câu (1).
    Cũng cần biết thêm, hai tác giả của “bản dịch mới” là những nhà thơ, nhà phân tích có tin cậy trong giới học thuật: Lê Thước (1891 - 1975) là nhà đào tạo, nhà biên khảo quê Hà Tĩnh nổi tiếng Viêt Nam đầu thế kỷ 20, còn Nam Trân (1907- 1967), là cố nhà thơ – dịch giả tên tuổi người Quảng Nam; cả hai nhà nho uyên thâm Hán học đồng đứng tên cho một bản dịch cũng cho ta thấy thái độ tận tụy nghiêm túc, cẩn thận, trách nhiệm trong dịch thuật của hai tác giả.
    thay đổi một thói quen, nổi bật về mặt nhận thức, rõ ràng là chẳng phải dễ dàng và nhanh chóng. Nhưng thiết nghĩ cũng nên bình tĩnh, sáng ý và thẳng thắn đánh giá về độ sát thực khi dịch thơ, và có thể mạnh dạn đồng ý thay thế một câu dịch thơ chưa chính xác lắm, bằng một câu dịch thơ mới chuần xác, đúng đắn hơn, cho nhiều thế hệ tương lai.
    Cuối cùng, tôi cũng có chút lo lắng về việc nhóm tác giả ra mắt sách trích dẫn bài dịch thơ với xuất xứ rõ ràng như vậy, không hiểu làm sao lại trích không đúng nguyên văn ở câu thơ đầu bài.
    Bản dịch thơ trong SGK Ngữ văn 7 hiện hành:
    Sông núi quốc gia Namvua Nam ở
    Vằng vặc sách trời chia xứ sở
    Giặc dữ tại sao phạm đến đây
    Chúng mày nhất định phải tan vỡ.

    Trong lúc bản dịch thơ nguyên văn trong “Thơ văn Lí Trần, tập I, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1977” lại là:
    Núi sông Nam Việt vua Nam ở
    Vằng vặc sách trời chia xứ sở
    Giặc dữ vì sao phạm đến đây
    Chúng mày nhất định phải tan vỡ
    .
    một ít bản dịch thơ khác
    bên cạnh bản dịch thơ vần bằng của Trần Trọng Kim quen thuộc với nhiều người:
    Sông núi nước Nam vua Nam ở
    Rành rành định phận tại sách trời
    làm sao lũ giặc sang xâm phạm ?
    Chúng bay luôn bị đánh tơi bời!

    và bản dịch vần trắc của tác giả Lê Thước – Nam Trân đang gây tranh luận trên, còn nhiều bản dịch thơ của những tác giả khác - cả vần bằng và vần trắc, cả thể thơ thất ngôn lẫn lục bát - xin cung cấp để người đọc tham khảo, so sánh đối chiếu:
    1.Sông núi quốc gia Nam vua Nam ở Sách trời phân định đã rạch ròi
    làm sao giặc trời xâm phạm tới
    Chúng bay thất bại hãy chờ coi.

    2. quốc gia Đại Nam, Nam đế ngự
    Sách trời định phận rõ non sông
    vì sao nghịch tặc sang xâm phạm?
    Bay hãy chờ coi, chuốc bại vong.

    (Ngô Linh Ngọc dịch)
    3. Sông núi nước Nam, Nam đế cư
    Rành rành phận định tại thiên thư
    vì sao lũ giặc sang xâm phạm
    Chúng bay rồi sẽ chuốc bại chừ

    4. Vua Nam riêng ngự nước Nam
    Sách trời định vậy dễ khiến khác đâu
    Bọn người xâm lược mưu sâu
    Chúng bay rồi thì chuốc sầu bại vong.
    (Nguyễn Thiếu Dũng dịch)

    5. quốc gia non Nam Đế Nam hùng cứ!
    Phân định sách trời xưa tỏ nay,
    Lỗ mãng! tại sao sang lấn phạm,
    Ngữ bây thất bại chắc trong tay !

    6. đất nước Nam, Đế Nam, hùm ngự !
    Sách trời phân định tỏ lâu nay.
    cớ sao lỗ mãng sang xâm lược!
    Chống mắt xem Ta " tẩn" lũ mày!
    (Laiquangnam dịch)

    7. Sông núi quốc gia Nam vua Nam coi
    Rành rành phân định ở sách trời
    vì sao lũ giặc sang xâm phạm
    Bay luôn tan tành chết sạch toi.
    (Hoa Bằng dịch)

    • Đỗ Thành Dương(Trường Dự bị ĐH Dân tộc trung ương Nha Trang)
    VietBao.vn
    VietBao.vn