Hà Nội Một vài nhầm lẫn chết người giữa sâm và thương lục

Thảo luận trong 'Chợ Linh Tinh' bắt đầu bởi loilaoho1992, 25/9/16.

  1. loilaoho1992

    loilaoho1992 Member

    Tham gia ngày:
    9/3/16
    Bài viết:
    193
    Điểm thành tích:
    16
    Giới tính:
    Nam
    Từ một bản tin trên báo Quảng Nam ngày 25/6/2008 : “Mô hình trồng cây đẳng sâm trước tiên ở Tam Kỳ đạt kết quả khả quan”, trong vòng 5 ngày sau đó có đến 3 tờ báo là Người Lao động, Nông nghiệp Việt Nam, Thanh Niên đã liên tiếp đăng lại nội dung bài này. Một sinh viên năm thứ 4 của Đại học Sư phạm Đà Nẵng (lớp 05 CSM2) là Lê Thị Minh Châu đã cất công đến địa chỉ các báo giới thiệu để nài nỉ xin cho kỳ được một mẩu cây, cả củ đem về định nuôi cấy mô nhân giống làm đề tài nghiên cứu khoa học. Mất một ngày tìm đọc tài liệu mà không thấy cây sâm nào giống mẫu vật đang có nên bạn sinh viên nọ đã tìm đến Văn phòng đại diện tập san Cây thuốc quý (CTQ) nhờ xác định.

    Bạn nên xem thêm bài viết khác tại >>> hongsamlinhchi.org

    Trước đó, sáng ngày 26/7/2004, một độc giả là bác Phạm Ngọc Tảo, 75 tuổi, cán bộ hưu trí tại tổ 64, phường An Khê, quận Thanh Khê, Đà Nẵng cũng có một thắc mắc nhờ trả lời. Nguyên là bác được người quen biếu một cây thuốc gọi là “sâm ngọc linh”, bác đã trồng, trông nom cẩn thận và thu được củ rễ và quả hạt nhưng chưa dám sử dụng, vì ngờ ngợ thấy cây thuốc đó không được giống hình cây sâm ngọc linh. Bác đã viết thư và gửi mẫu cây tới tòa soạn CTQ để hỏi, nhưng do đường xa, mẫu cây lá bị khô héo khó xác định nên tòa soạn chưa trả lời kịp. thành thử bác đã lần theo địa chỉ trên tùng san tìm đến tôi để hỏi.

    Trên thực tiễn, thương lục không phải là vị thuốc xa lạ gì đối với Đông y. Trong sách thuốc trước hết Thần Nông bản thảo kinh xuất hiện cách đây gần 2.000 năm đã có biên chép tường tận về vị thuốc này nhưng xếp nó vào nhóm “hạ phẩm” vì là thuốc có độc, không được dùng nhiều và lâu dài, nên ít được bác sĩ dùng phổ thông.

    Xin trích phần giới thiệu về cây thương lục Phytolacca acinosa Roxb trong tự điển cây thuốc của Võ Văn Chi:

    biểu đạt: Cây thảo sống nhiều năm, cao tới 1,5m. Rễ củ mập. Thân hình trụ nhẵn, màu xanh lục, ít phân nhánh. Lá mọc so le, phiến xoan ngược to, dài 12 - 25cm, rộng 5 - 10cm; cuống lá 3cm, đầu nhọn tù, gốc nhọn. Chùm hoa đối diện với lá song không gắn trước lá, cao 15 - 20cm; 5 lá đài trắng, nhị 8, lá noãn 8 - 10. Quả mọng, hình cầu dẹt, có 8 - 10 quả đại với vòi nhụy tồn tại, khi chín có màu tía đen, hạt đen, dẹp, hình thận hay tròn. Hoa tháng 5 - 7, quả tháng 8 - 10.

    Bộ phận dùng: Rễ củ - Radix Phytolaccae, thường gọi là thương lục.

    Nơi sống và thu hái: Loài cây Ấn Độ được trồng nhiều làm cảnh và làm thuốc. Trồng bằng mầm rễ và bằng hạt. Có thể thu hoạch rễ vào mùa thu hay mùa đông. Đào rễ về, cắt bỏ rễ con, rửa sạch, thái mỏng và phơi khô. Có khi người ta ngâm vào rượu có pha mật ong rồi mới phơi hay sấy khô.

    Tìm hiểu thêm bài viết về thảm tại >>> Nội Thất NTK

    Thành phần hóa học: Trong củ có một chất độc đắng gọi là phytolaccatoxin, rất nhiều muối kali nitrat, axit oxymyristinic và một chất steroid saponin; có sách nêu có axit esculentic

    Tính vị, tác dụng: Rễ có vị đắng, tính lạnh, có độc. Có tác dụng trục thủy tiêu thũng, thông lợi nhị tiện, giải độc tán kết. Ở Ấn Độ cây được xem như có tác dụng gây ngủ. Trong rễ có steroid saponin, chất này có tác dụng diệt tinh trùng.

    Công dụng: thường ngày trị:

    - Thủy thũng, cổ trướng, nhị tiện không thông.

    - Viêm loét cổ tử cung, bạch đới nhiều.

    - Đinh nhọt và bệnh mủ da. giờ thường dùng để chữa những trường hợp phù nề, ngực bụng đầy trướng, cổ đau khó thở. Ngày dùng 3 - 10g dạng thuốc sắc, dùng riêng hay phối hợp với các vị thuốc khác. Ở Ấn Độ dầu rễ trị đau khớp.

    Bài thuốc chữa bệnh có thương lục

    - Chữa viêm thận cấp và mạn: Thương lục 10g, thịt lợn 60g, cho nước vào nấu chín, chia làm 3 lần ăn trong ngày.

    - Chữa chứng đau cổ họng: Dùng rễ thương lục hơ nóng bọc vải chườm vào cổ.

    - Bệnh mủ da: Thương lục 15g, bồ công anh 60g, nấu nước rửa.

    Chú ý:

    - Không dùng cho phụ nữ có thai và người tỳ vị hư nhược.

    - Một số người nhầm gọi nó là sâm cao ly, nhân sâm, dẫn đến trường hợp ngộ độc, do đó phải khôn xiết cẩn thận.

    Xin được nói thêm, trong hầu hết các tài liệu dược học của các tác ví thử Đỗ Tất Lợi, Võ Văn Chi, Lê Trần Đức, Trần Văn Kỳ... mà tôi tham khảo khi viết về cây thuốc thương lục đều có chú giải vấn đề nhầm lẫn chết người này. Như trong sách Trồng hái và dùng cây thuốc của Lê Trần Đức, NXB Nông nghiệp in năm 1984 đã từng lưu ý: “bây giờ củ thương lục được bán ở Hà Nội và chở vào miền Nam bán với tên mạo hồng sâm hay phòng sâm. Củ thương lục chính là một vị thuốc công hạ mãnh liệt, có thể gây sảy thai... Dù người khỏe mạnh mà dùng thì cũng thương tổn gân cốt và hại thận”.

    Những cảnh báo như vậy nếu chỉ nằm trong các sách chuyên môn thì khó có điều kiện xúc tiếp với quảng đại quần chúng. #. bởi vậy mới có sự nhầm lẫn như trên đã nói tưởng cây sâm, trồng nhầm thương lụ